Έρευνα δεκαετούς πορείας εξέλιξης επιδόσεων Ελλήνων αθλητών

By
Updated: Ιουλίου 4, 2013
988647_590162181015661_1166650856_n
Τον τελευταίο καιρό έχει ανοίξει συζήση για τους αθλητές των μικρών κατηγοριών, τα πιεστικά όρια, αλλά και τα ταλέντα που χάνονται. Με αφορμή αυτό το γεγονός, ένας από τους πρωταθλητές μας, ο Σάββας Διακονικόλας θέλησε να βοηθήσει και εκείνος στέλνοντάς μας την έρευνα που έκανε και κατέθεσε το 2011 στα ΤΕΦΑΑ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με επιβλέπων καθηγητή τον κ. Πλούταρχο Σαρασλανίδη για την εκπλήρωση τότε της διπλωματικής του εργασίας.

«Ο λόγος τις ενέργειας μου είναι η βοήθεια, η ενημέρωση και η συμπλήρωση επί των θεμάτων που είναι σημαντικά για την βελτίωση της κατάστασης στον ευαίσθητο αυτόν τομέα, αφού πέρασα και εγώ από αυτές τις κατηγορίες πριν μερικά χρόνια και είμαι ακόμα εν ενεργεία αθλητής», είπε ο  άλτης του μήκους. Ο Σάββας Διακονικόλας ν΄αναφέρουμε ότι είναι πτυχιούχος ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης, B.A. in Psychology Boise State University, ID, USA και MSc Student in Sport & Exercise Psychology, University of Thessaly.
Δείτε εδώ όλη την έρευνα:
Διακονικόλας Σάββας. Μακροχρόνια Στατιστική Ανάλυση Αθλητών

 

Έρευνα Μακροχρόνιας Πορείας Εξέλιξης Επιδόσεων Ελλήνων
Αθλητών-Αθλητριών Κλασσικού Αθλητισμού
Πολλά παιδία έλαμψαν στις μικρές κατηγορίες. Μερικά από αυτά ΄΄μοίρασαν΄΄ υποσχέσεις με τα απίστευτα προσόντα που διέθεταν, όμως ξαφνικά ΄΄χάθηκαν΄΄ και δεν ξαναεμφανίστηκαν πουθενά μέσα στους στίβους.
Γιατί χάνονται τα ταλέντα στην Ελλάδα; Οι λόγοι πάντα είναι πολλοί και άμα θέλουμε να εξετάσουμε κάθε περίπτωση, τότε θα βρούμε μπροστά μας και μια διαφορετική ιστορία, γιατί κάθε περίπτωση είναι ιδιαίτερη και τα όνειρα χάνονται έτσι απλά. Οι απαιτήσεις από τους προπονητές για επιτυχίες στις μικρές κατηγορίες καθώς και η ανικανότητα κάποιων στον τομέα της ψυχολογίας και το άσχημο εκπαιδευτικό σύστημα είναι τρεις καλοί λόγοι. Κυρίως όμως η λανθασμένη, γρήγορη και βεβιασμένη ένταξη του παιδιού στον πρωταθλητισμό τον καταστρέφει με τα ΄΄προχωρημένα΄΄ προπονητικά προγράμματα. ΄΄Super΄΄ προπονητές δεν ελέγχονται από τους συλλόγους, αφού για την βαθμοθηρική μάχη κάνουν τα πάντα για να ΄΄ΧΑΣΟΥΝ΄΄. Ναι, να χάσουν αφού μετά από λίγους μήνες, λίγα χρόνια ο αθλητής θα είναι άχρηστος, αφού θα έχει τραυματιστεί ή θα τα έχει παρατήσει ή ακόμα χειροτέρα δεν θα μπορεί να βελτίωση την επίδοσή του.
΄΄Προφανώς το σύστημα αξιολόγησης με το μεγαλύτερο ποσοστό να είναι στην κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων είναι σωστό για τα σωματεία που κάνουν αναπτυξιακό αθλητισμό, όμως δεν πρέπει να αξιολογεί με μεγαλύτερο συντελεστή τον 1ο Παίδα ή Κορασίδα αλλά εξίσου όλους τους αθλητές του σωματείου που πιάνουν τα όρια για την συμμετοχή στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα της κατηγορίας τους. Έτσι ο προπονητής δεν θα έχει κίνητρο να επιβαρύνει περισσότερο τον αθλητή που θα είναι υποψήφιος για την 1η θέση, αλλά θα πρέπει να ασχοληθεί με όλους τους αθλητές του σωματείου που μπορούν να αξιολογηθούν΄΄ (Σαρασλανίδης, 2008).
Έτσι, θα δούμε τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, ώστε να επιβεβαιωθούμε για τα λεγόμενα τα δικά μας, αλλά και όλων των ερευνητών που έχουν ασχοληθεί προηγουμένως με το θέμα και να προτείνουμε λύσεις οι οποίες θα εφαρμοστούν μελλοντικά για το καλό του κλασσικού αθλητισμού.
Σε έρευνα του Κέλλη (1988) καταγράφτηκαν οι αιτίες πρόωρης εγκατάλειψης των αθλητών και αθλητριών για εκείνη τη χρονική περίοδο για όλα τα αγωνίσματα του κλασικού αθλητισμού. Ίσως, οι τότε γενεσιουργές αιτίες αυτού του ανησυχητικού φαινομένου, δηλαδή της πρόωρης εγκατάλειψης των αθλητών, να είναι παρούσες και σήμερα. Στην έρευνα αυτή η προσέγγιση του προβλήματος στηρίχτηκε στην περιγραφή του τρόπου και των αιτιών διακοπής της αθλητικής σταδιοδρομίας αφ’ ενός και αφ’ ετέρου των παραγόντων που επέδρασαν στην απόφαση των αθλητών για αποχώρηση από την ενεργό δράση. Καταγράφτηκαν πέντε κατηγορίες παραγόντων που σχετίζονταν με το πρόβλημα της πρόωρης εγκατάλειψης. Η έλλειψη κατάλληλου περιβάλλοντος (οικογένεια, στρατός, κοινωνική απομόνωση, σχολείο, σπουδές), η αθλητική πολιτική (οργανωτικά ζητήματα όπως έλλειψη προπονητών, αγώνων και υλικοτεχνικής υποδομής, ελλιπή ή κακή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ντόπινγκ, κακή αντιμετώπιση από το σωματείο ή από την Ομοσπονδία και ελλιπής ή ανύπαρκτος προγραμματισμός, η υγεία (τραυματισμοί, αρρώστιες), προπονητικά και ψυχολογικά προβλήματα (όπως για παράδειγμα η υπερβολική προπόνηση σε μικρή ηλικία, η πρόωρη εξειδίκευση, η στασιμότητα των επιδόσεων, η απογοήτευση, ο κορεσμός, το άγχος, οι υπερβολικές προπονητικές απαιτήσεις, οι κακές σχέσεις ή η έλλειψη εμπιστοσύνης στους προπονητές και τέλος η επαγγελματική αποκατάσταση που είχε σχέση με οικονομικά προβλήματα, εργασιακά προβλήματα και έλλειψη κινήτρων. Από τους παράγοντες αυτούς, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, το 27% των αθλητών εγκατέλειψε λόγω προβλημάτων που αναφέρονταν σε προπονητικά ή ψυχολογικά προβλήματα, ενώ το 25,3% σε προβλήματα που σχετίζονταν με την πολιτική του αθλητισμού.
Μια πρόσφατη έρευνα που έγινε από τους Σούλα και συν. (2009), κατέδειξε ότι από το 2006 μέχρι το 2009 υπάρχει μια σημαντική πτώση των επιδόσεων των Ελλήνων αθλητών στους δρόμους ημιαντοχής και αντοχής και αυτή η πτώση γίνεται μεγαλύτερη από χρονιά σε χρονιά. Ιδιαίτερα στους δρόμους αντοχής η πτώση αυτή είναι ιδιαίτερα αισθητή. “Μπορεί να είναι η έλλειψη κινήτρων για την ενασχόληση με τα αγωνίσματα αυτά και ιδιαίτερα των οικονομικών κινήτρων. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι αθλητές διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες σε σχέση με τα κίνητρα ενασχόλησής τους με τον πρωταθλητισμό. Σε όσους ασχολούνται για την επιβίωσή τους όπως είναι οι Αφρικανοί, σε εκείνους που είναι καθαροί επαγγελματίες όπως είναι κυρίως οι Νοτιοευρωπαίοι και σε όσους το κάνουν για προσωπική ευχαρίστηση όπως οι Σκανδιναβοί και οι Βόρειοαμερικανοί. Οι πιο ικανοί όμως αθλητές προέρχονται από την Αφρικανική ήπειρο με τους Κενυάτες και τους Αιθίοπες να έχουν τον πρώτο λόγο” (Σούλας & συν, 2009).
“Άλλη αιτία που μπορεί να ενέχεται στη δημιουργία αυτού του προβλήματος είναι και η μη κατάλληλη προπονητική καθοδήγηση των αθλητών αυτών των αγωνισμάτων, ιδιαίτερα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Ο μη κατάλληλος προπονητικός σχεδιασμός και οι υπερβολικές προπονητικές επιβαρύνσεις μπορεί να αποτελούν μια από τις πιο σοβαρές αιτίες του προβλήματος. Πιο συγκεκριμένα, οι υπερβολικές προπονητικές επιβαρύνσεις που εφαρμόζονται στους αθλητές και τις αθλήτριες στη φάση των αγωνιστικών κατηγοριών της Ομοσπονδίας των Παμπαίδων και Παγκορασίδων Α΄ (ΠΠA΄-ΠΚA΄) προκειμένου να διακριθούν στα εθνικά πρωταθλήματα (ΣΕΓΑΣ – Σχολικό), οδηγούν σε μια πρόωρη εξειδίκευση με ότι αυτό συνεπάγεται για την μετέπειτα εξέλιξη των αθλητών” (Σούλας & συν, 2009).
Όπως γίνεται αντιληπτό το θέμα της πρόωρης εγκατάλειψης της αθλητικής δραστηριότητας είναι πολυπαραγοντικό και οι πραγματικές αιτίες που είναι υπεύθυνες για το γεγονός αυτό σήμερα στην Ελλάδα πρέπει να διερευνηθούν. Σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας είναι να αποτυπώσει με αριθμούς το γεγονός της πρόωρης εγκατάλειψης των αθλητών όλων των αγωνισμάτων του κλασσικού αθλητισμού και να διερευνήσει την αγωνιστική πορεία των αθλητών που διακρίνονται στις μικρές κατηγορίες. Να διαπιστώσει δηλαδή κατά πόσο οι αθλητές που διακρίνονταν σε πανελλήνιο επίπεδο στην κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων συνεχίζουν να διακρίνονται στην κατηγορία των Ανδρών και των Γυναικών.
Μεθοδολογία
Συμμετέχοντες​
Για αυτήν την έρευνα, 2188 αθλητές και αθλήτριες από τον Ελλαδικό χώρο πήραν μέρος. Η έρευνα έγινε για να διαπιστωθεί η πορεία των νεαρών αυτών αθλητών και αθλητριών του κλασσικού αθλητισμού από την κατηγορία των Παίδων – Κορασίδων (ηλικία 16-17 ετών) μέχρι την κατηγορία των Ανδρών – Γυναικών (ηλικία 23 ετών). H παρακολούθηση αφορούσε την πορεία των καλυτέρων αθλητών – αθλητριών που κατείχαν τις θέσεις 1η έως 12η στο αγώνισμά τους από την ηλικία των 16-17 χρόνων και επί επτά συνεχή χρόνια.
Υλικό που χρησιμοποιήθηκε
Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν από τα δέκα ετήσια στατιστικά βιβλία του ΣΕΓΑΣ ΄΄ΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ΄΄ και συγκεκριμένα του 1997-1998-1999-2000-2001-2002-2003-2004-2005-2006-2007 και αφορούσε την κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων σε πέντε διαφορετικές χρονικές περιόδους, με έτος έναρξης για κάθε μία ως εξής:
1η περίοδος: 1997 έως 2003
2η περίοδος: 1998 έως 2004
3η περίοδος: 1999 έως 2005
4η περίοδος: 2000 έως 2006
5η περίοδος: 2001 έως 2007
Διαδικασία
​Εξαιτίας του ότι δεν ήταν δυνατή η χρήση στατιστικού λογισμικού τύπου SPSS, για ακριβή ανάλυση
(λ.χ. t test και ANOVA) η καταμέτρηση και καταγραφή των στοιχείων έγινε ατομικά καταμετρώντας.
Στόχος ήταν η διερεύνηση, συνολικά μιας 10ετίας, των καλυτέρων Παίδων – Κορασίδων, μέχρι την κατηγορία των Ανδρών-Γυναικών, ως μια πορεία εξέλιξης, πέντε διαφορετικών χρονικών περιόδων, από την κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων και πως εξελίχθηκαν. Τα στοιχεία της έρευνας θα μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της πορείας των νέων αθλητών και θα μπορούν να δείξουν τις παρεμβάσεις που πιθανόν να χρειάζονται στην γενικότερη πορεία του αθλήματος. Οι αθλητές –αθλήτριες που είχαν πετύχει την 1η έως 12η επίδοση της αντίστοιχης χρονιάς στην κατηγορία Παίδων-Κορασίδων χωρίσθηκαν, για καλύτερη επεξεργασία, σε επιμέρους υποομάδες ως εξής:
1η υποομάδα: 1ος έως 3ος του αγωνίσματος
2η υποομάδα: 4ος έως 6ος του αγωνίσματος
3η υποομάδα: 7ος έως 12ος του αγωνίσματος (το δείγμα στην 3η υποομάδα προέρχεται από διπλάσιο αριθμό αθλητών –αθλητριών.
Αποτελέσματα
Αναλυτική Στατιστική
​Δες τους πίνακες στο τέλος για τον αριθμό και τα ποσοστά των αθλητών-αθλητριών που συνέχισαν για κάθε χρονιά που εξετάσθηκε και κάθε αγώνισμα ξεχωριστά.
Ανάλυση Ερωτημάτων
Από το σύνολο των αθλητών – αθλητριών (N = 2188) που βρισκότανε στις θέσεις 1η έως 12η των αγωνισμάτων τους στην κατηγορία των Παίδων – Κορασίδων τα έτη 1997 – 1998 – 1999 – 2000 και 2001, και έγινε η παρακολούθηση της πορείας τους επί επτά χρόνια μέχρι την κατηγορία Ανδρών –Γυναικών, μόνο το 22.81% συνέχισε αθλητισμό.
Από αυτούς που συνέχισαν αθλητισμό μόνο ο ένας στους δύο (1/2) βρισκότανε σε αντίστοιχες θέσεις (1η έως 12η ) μετά τα επτά χρόνια και ο ένας στους πέντε (1/5.3) βρισκότανε στις τρεις πρώτες θέσεις του αγωνίσματος του στην κατηγορία Ανδρών – Γυναικών. (ΠΊΝΑΚΑΣ 1)

Πίνακας 1: Δείχνει τον αριθμό των ΠΑΙΔΩΝ-ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ
από το σύνολο των αγωνισμάτων των ετών 1997-1998-1999-2000-2001 και την πορεία εξέλιξης τους.
Συνολικός αριθμός αθλητών-αθλητριών από 1-12η Θέση των ετών 1997-1998-1999-2000-2001

2188
Ποσοστό
100%
Πόσοι αθλητές-αθλήτριες συνέχιζαν
αθλητισμό μετά από 7 χρόνια
(το 2003-2004-2005-2006-2007 αντίστοιχα)

499

22.81%
Πόσοι αθλητές-αθλήτριες, από αυτούς που συνέχιζαν, βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις (1-12η) των αγωνισμάτων τους

251

50.30%
Πόσοι αθλητές–αθλήτριες, από αυτούς που συνέχιζαν, βρισκότανε στις πρώτες θέσεις (1η -3η) των αγωνισμάτων τους μετά από 7 χρόνια

91

18.24%

Αναλύοντας περαιτέρω τα αποτελέσματα από αυτούς που συνέχισαν αθλητισμό, με βάση τις θέσεις που κατείχαν στην κατηγορία Παίδων-Κορασίδων και τον χωρισμό τους σε υποομάδες προκύπτει ότι:
Α) Από την 1η υποομάδα (1ος έως 3ος) προέρχεται το υψηλότερο ποσοστό 41.48% των αθλητών που συνέχισαν αθλητισμό, έναντι 26.65% από την 2η υποομάδα (4ος έως 6ος) και 15.93% από την 3η υποομάδα (7ος έως 12ος), παρόλο ότι το δείγμα σε αυτή την υποομάδα προέρχεται από διπλάσιο αριθμό αθλητών –αθλητριών. Ουσιαστικά από την 3η υποομάδα, για να υπάρχει αναλογική συσχέτιση με τις άλλες υποομάδες, το ποσοστό των αθλητών – αθλητριών που συνέχιζαν αθλητισμό είναι μόλις 7.97% (ΠΙΝΑΚΑΣ 2)

ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Πόσοι αθλητές- αθλήτριες συνέχιζαν αθλητισμό μετά από 7 χρόνια
(2003-2004-2005-2006-2007)

1η υποομάδα
2η υποομάδα
3η υποομάδα
Αριθμός
Αθλητών που συνέχιζαν
207

133
159

Ποσοστό
41.48%
26.65%
15.93%

ΠΡΟΣΟΧΗ: Το δείγμα στην 3η υποομάδα προέρχεται από διπλάσιο
αριθμό αθλητών –αθλητριών (7η -12η θέση)
Β) Από το ποσοστό των αθλητών που συνέχιζαν αθλητισμό το 26.09% από την 1η υποομάδα βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις (1η έως 3η) στο αγώνισμα τους μετά από επτά χρόνια και το 8.21% στις θέσεις 4η – 6η. Αντίστοιχα η 2η υποομάδα είχε ποσοστό 21.80% στις αντίστοιχες θέσεις (4η έως 6η), που επιπλέον είχε και το 18.80% στις τρεις πρώτες θέσεις. Το αθροιστικό ποσοστό της 2ης υποομάδας, που είχαν πετυχημένη εξέλιξη, είναι 40.60% , δηλαδή παραπάνω από της 1ης υποομάδας. Τέλος, η 3η υποομάδα, από το ποσοστό των αθλητών που συνέχιζαν αθλητισμό βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις (7η – 12η) στο αγώνισμα τους μετά από 7 χρόνια στο 19.50% αλλά με διπλάσιο δείγμα αθλητών. Επιπλέον είχε ποσοστό 8.18% στις 3 πρώτες θέσεις και 9.43% στις θέσεις 4η – 6η με αθροιστικό ποσοστό 37.11%, το οποίο είναι μεγαλύτερο από την 1η υποομάδα. (ΠΙΝΑΚΑΣ 3)

ΠΙΝΑΚΑΣ 3: Πόσοι αθλητές- αθλήτριες από αυτούς που συνέχιζαν βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις των
αγωνισμάτων τους

1η Υποομάδα

2η Υποομάδα

3η Υποομάδα
Πόσοι αθλητές- αθλήτριες από αυτούς που συνέχιζαν βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις των αγωνισμάτων τους

54

29

31

Ποσοστό
26.09%
21.80%
19.50%
Πόσοι αθλητές –αθλήτριες από αυτούς που συνέχιζαν βρισκότανε στις πρώτες θέσεις (1η -3η) των αγωνισμάτων τους μετά από 7 χρόνια
Δες επάνω στήλη

25

13
Ποσοστό

18.80%
8.18%
Πόσοι αθλητές –αθλήτριες από αυτούς που συνέχιζαν βρισκότανε στις θέσεις 4η – 6η των αγωνισμάτων τους μετά από 7 χρόνια
34
Δες επάνω στήλη
15

Ποσοστό
8.21%

9.43%

Μια περαιτέρω διερεύνηση ειδικά για τους δρόμους ταχύτητας (100-200μ.) για την 1η υποομάδα (1ος έως 3ος) από το ποσοστό των αθλητών-αθλητριών που συνέχιζαν αθλητισμό βρισκότανε μόλις ένας στις αντίστοιχες θέσεις (1η έως 3η) ποσοστό μόλις 1.67%, στο αγώνισμα του μετά από επτά χρόνια. Αντίθετα από την 2η υποομάδα στις θέσεις 1ος έως 3ος, μετά από επτά χρόνια, βρισκότανε το 10% (ΠΙΝΑΚΑΣ 4).

ΠΙΝΑΚΑΣ 4: Πόσοι αθλητές- αθλήτριες, από τους δρόμους ταχύτητας 100 και 200μ. που ανήκαν στην 1η υποομάδα (1ος – 3ος ) και στη 2η υποομάδα (4ος – 6ος) και συνέχιζαν αθλητισμό, βρισκότανε στις αντίστοιχες θέσεις των αγωνισμάτων τους

Πόσοι αθλητές- τριες συνέχιζαν αθλητισμό
1η υποομ. – 2η υποομ.
Πόσοι βρισκότανε στις πρώτες θέσεις (1η -3η) των αγωνισμάτων τους μετά από 7 χρόνια
1η υποομ. – 2η υποομ.
1997 – 2003
100μ.
Α.
Γ

- 2
1 1

- -
- 1

200μ.
Α.
Γ.

3 -
1 2

- -
- 2
1998 – 2004
100m
A.
Γ.

2 -
1 1

– -
1 -

200m
A.
Γ.

1 -
1 1

– -
– -
1999 – 2005
100μ.
Α.
Γ.

1 1
1 1

- -
- 1

200μ.
Α.
Γ.

- -
- 1

- -
- -
2000 – 2006
100m
A.
Γ.

1 -
2 1

- -
– -

200m
A.
Γ.

– 1
1 -

– –
– -
2001 – 2007
100μ.
Α.
Γ.

- 1
- 1

- 1
- 1

200μ.
Α.
Γ.

- 1
- -

- -
- -
Ποσοστό

1η υποομ : 16 στα 60
(26.67%)
2η υποομ.: 15 στα 60
(25%)
1η υποομ.: 1 στα 60 (1.67%)
2η υποομ : 6 στα 60
(10%)

Συζήτηση
Από τους δώδεκα καλύτερους Παίδες-Κορασίδες ένας στους 4.4 αθλητές συνεχίζει αθλητισμό μετά από επτά χρόνια. Το ποσοστό πέφτει ένας στους 13.8 αθλητές εάν λάβουμε υπόψη από τον 7ο έως τον 12ο αθλητή. Αυτή η μεγάλη διαφορά, σε σχέση με το γενικό ποσοστό, δείχνει ότι πολύ πιο εύκολα εγκαταλείπουν τον αθλητισμό οι αθλητές που δεν διακρίνονται και δεν έχουν κίνητρα (εσωτερικά –εξωτερικά).
Η σύγκριση των θέσεων που κατείχαν οι αθλητές μετά από επτά χρόνια μεταξύ των τριών υποομάδων δείχνει ότι η 2η υποομάδα είχε μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχούς παρουσίας αθλητών. Πιο συγκεκριμένα το 40.60% από τους αθλητές που συνέχιζαν αθλητισμό είχε θέση μέσα στην πρώτη εξάδα της ετήσιας κατάταξης. Αντίστοιχα το ποσοστό για την 1η υποομάδα ήταν 34.30%. Για την 3η υποομάδα το ποσοστό ήταν 37.31%, αλλά τα δεδομένα προέρχονται από διπλάσιο αριθμό αθλητών. Οι πιθανές ερμηνείες αυτού του αποτελέσματος σύμφωνα και σε παλαιότερη έρευνα με παρόμοιο θέμα που υπεβλήθη στον ΣΕΓΑΣ (Σαρασλανίδης, 2008) είναι οι εξής:
Α. “Πρόωρη βιολογική ανάπτυξη των αθλητών που ήταν στους τρείς πρώτους και είχε ως συνέπεια στα επόμενα χρόνια να πέσει ο βιολογικός ρυθμός ανάπτυξης και κατά συνέπεια και ο ρυθμός ανάπτυξης της αθλητικής ικανότητας σε σχέση με τους άλλους αθλητές” (Σαρασλανίδης, 2008).
Β. “Καθυστερημένη έναρξη της προπονητικής διαδικασίας (15-16 χρόνων) σε αθλητές ταλέντα που δεν διακρίθηκαν ιδιαίτερα (4ος – 6ος) στην κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων αλλά αργότερα ανέπτυξαν το ταλέντο τους” (Σαρασλανίδης, 2008).
Γ. “Εφαρμογή εξειδικευμένης προπόνησης από πολύ μικρή ηλικία που είχε ως συνέπεια την πρόωρη απόδοση στην κατηγορία των Παίδων-Κορασίδων και Εφήβων-Νεανίδων, αλλά στη συνέχεια είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση της στασιμότητας και των συχνών τραυματισμών” (Σαρασλανίδης, 2008).
Η μη κατάλληλη προπονητική καθοδήγηση των αθλητών που βρίσκονται στις ευαίσθητες φάσεις της παιδικής και της εφηβικής ηλικίας φαίνεται να είναι σημαντική παράμετρος εξαιτίας του υπερβάλλοντα ζήλου των προπονητών τους, της αποκλειστικής προσπάθειας για την επίτευξη των ορίων συμμετοχής στα αντίστοιχα πανελλήνια πρωταθλήματα, της καλύτερης οικονομικής αξιολόγησης των σωματείων, της έλλειψης γνώσεων για τη δημιουργία ενός μακροχρόνιου προπονητικού σχεδιασμού που απαιτούν αυτές οι ηλικίες ή εξαιτίας του συνδυασμού αυτών των παραγόντων (Σούλας & συν., 2009). “Την τελευταία ερμηνεία πιθανόν να ενισχύει το σύστημα αξιολόγησης των σωματείων της Ομοσπονδίας που πριμοδοτεί τον 1ο αθλητή των Παίδων-Κορασίδων, όπως και στις μεγάλες αγωνιστικές κατηγορίες και μάλιστα με το μεγαλύτερο ποσοστό. Αυτό το σύστημα αξιολόγησης δεν είναι σωστό για το επίπεδο του αναπτυξιακού αθλητισμού όπου στόχος πρέπει να είναι η ομαλή αθλητική ανάπτυξη των ταλαντούχων αθλητών που μας ενδιαφέρουν για το μέλλον” (Σαρασλανίδης, 2008).
Η εξειδικευμένη ανάλυση των αποτελεσμάτων για τους δρόμους ταχύτητας (100μ.-200μ.), μας βοήθησε ώστε να διαπιστώσουμε με έμφαση το ίδιο πρόβλημα. Από τους αθλητές που ήταν στην πρώτη 3αδα των Παίδων-Κορασίδων βρισκότανε ΜΟΝΟ ένας στις αντίστοιχες θέσεις (1η -3η) στο αγώνισμα τους μετά από επτά χρόνια σε αυτήν την έρευνα. Αντίθετα από τους αθλητές που ήταν στην 4η – 6η θέση βρισκότανε έξη αθλητές-αθλήτριες (10%) στην πρώτη τριάδα μετά από επτά χρόνια. Σύμφωνα με τον Σαρασλανίδη (2008), “τα δεδομένα αυτά, σε μεγάλο ποσοστό, πιθανόν να οφείλονται στην εφαρμογή του μοντέλου του Αμπατζίεφ, που εφαρμόζεται στους πρωταθλητές της χώρας μας τα τελευταία 15 χρόνια. Στο μοντέλο αυτό εφαρμόζεται πολύ μεγάλη ποσότητα επιβάρυνσης και απόλυτα εξειδικευμένη προπόνηση (κάθε ημέρα διπλή προπόνηση που περιλαμβάνει 2-4Χ100μ ή 200μ. με ένταση 90-100%) και είναι κατάλληλο μόνο για την φάση του πρωταθλητισμού. Όμως δυστυχώς εφαρμόζεται, ως αποτέλεσμα κακής μίμησης του μοντέλου, για γρήγορη απόδοση στο αναπτυξιακό επίπεδο. Αυτό μακροπρόθεσμα οδηγεί σε σοβαρούς τραυματισμούς λόγω της εκβιαστικής προσαρμογής του σώματος”.
Σε έρευνα του Σούλα και συν. (2009), με θέμα την “Πρόωρη Εγκατάλειψη των Αθλητών των Δρόμων Ημιαντοχής και Αντοχής στην Ελλάδα”, η συντριπτική πλειοψηφία των αθλητών και αθλητριών που διακρίνονται στην κατηγορία των ΠΠ/Α και ΠΚ/Α, για διάφορους λόγους, δεν φτάνει στην κατηγορία των ανδρών και των γυναικών. Πιο αναλυτικά, τα έτη 1996- 2006 διαπιστώνεται ότι από τους σαρανταπέντε αθλητές και αθλήτριες (25 ΠΠ και 20 ΠΚ) μόνο δύο αθλητές (4,0%), ένας άνδρας και μία γυναίκα, εμφανίζονται στους δέκα πρώτους αθλητές στην κατηγορία ανδρών και γυναικών μετά από δέκα χρόνια. Για τα έτη 1997-2007 από τους δεκαεννέα ΠΠ και τις δεκαέξι ΠΚ (σύνολο 35) μόνο ένας αθλητής (3,8%) εμφανίζεται στις λίστες της Ομοσπονδίας στους δέκα πρώτους και καμία αθλήτρια μετά από δέκα χρόνια. Για τα έτη 1998-2008 παρατηρείται η ίδια εικόνα που παρατηρήθηκε και στο προηγούμενο συγκρινόμενο χρονικό ζευγάρι, με την εμφάνιση μετά από δέκα (10) χρόνια στην κατηγορία ανδρών και εδώ μόνο ενός αθλητή (4,2%) στους δέκα (10) πρώτους και καμιάς αθλήτριας.
Από τα στοιχεία της έρευνας του Κέλλη (1988) διαπιστώθηκε ότι η μέση διάρκεια της αθλητικής σταδιοδρομίας της πλειοψηφίας των αθλητών είναι έξι-εφτά έτη, δεδομένο που έρχεται νε επιβεβαιώσει τα στοιχεία της παρούσας έρευνας. Αν ληφθεί υπόψη ότι ο μέσος όρος της προπονητικής ηλικίας πριν την έναρξη των υψηλών επιδόσεων είναι περίπου τα εφτά έτη (Martin, Juger, Ostrowski, Claus, 2004), φαίνεται ότι η χρονική στιγμή εγκατάλειψης των Ελλήνων αθλητών συμπίπτει ή υπολείπεται της χρονικής φάσης που θεωρείται ευνοϊκή για πολύ υψηλές επιδόσεις. Ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις εμφανίζουν τα δεδομένα των δεκαετιών 1997-2007 και 1998-2008 κατά τις οποίες μόνο ένας αθλητής εμφανίζεται μετά από δέκα χρόνια στους δέκα και πέντε πρώτους άνδρες αθλητές αντίστοιχα (Σούλας, 2009).
Τέλος, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη εκτός της προπονητικής διεργασίας και του συστήματος αξιολόγησης της ομοσπονδίας και άλλα αίτια τα οποία είναι εξίσου σοβαρά. Για παράδειγμα το περιβάλλον στο οποίο ζει ο αθλητής-αθλήτρια και το πώς εκβιάζουν κάποιοι γονείς-συγγενείς-φίλοι με έμμεσο ή άμεσο τρόπο και χωρίς να θέλουν να κάνουν κακό, νομίζοντας ότι θα κάνουν καλό, να φτάσει γρήγορα στις υψηλές επιδόσεις το παιδί, γεγονός αντιδεολογικό σύμφωνα με την προπονητική. Ο αγωνιστικός αθλητισμός δεν είναι ο ίδιος με τον πρωταθλητισμό στις αναπτυξιακές ηλικίες και για αυτό υπάρχει ο μακροχρόνιος προγραμματισμός στον οποίο το παιδί θα μυηθεί αρχικά μέχρι το στάδιο τις αθλητικής του ωρίμανσης και στην συνέχεια θα εφαρμοστεί το όποιο μοντέλο-πρόγραμμα για την αθλητική του κορύφωση.
Σήμερα το σχολικό μοντέλο ουσιαστικά κάνει αδύνατη την ενασχόληση του με τον αθλητισμό. Για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να γίνει περαιτέρω έρευνα από τους ερευνητές πάνω στο σχολικό πρόγραμμα και την σωστή δόμησή του. Το ακαδημαϊκό σύστημα πρέπει να αλλάξει ριζικά και να δομηθεί ξανά από την αρχή έτσι ώστε να έρθει σε ισορροπία με το αθλητικό σύστημα της χώρας το οποίο έχει βρίσκεται σε πτώση εξαιτίας διαφόρων γεγονότων και λάθος κινήσεων.
Όπως προαναφέρθηκε, το εφαρμοσμένο μοντέλο αξιολόγησης των σωματείων στις μικρές αγωνίστηκες κατηγορίες (ΠΠΑ΄ – ΠΚΑ΄- Π – Κ) από το ΣΕΓΑΣ, ωθεί τους προπονητές να ακολουθήσουν τον ΄΄γρήγορο΄΄ δρόμο της εξειδίκευσης. Και αυτό γιατί αξιολογεί και μάλιστα με μεγαλύτερο συντελεστή σε σχέση με τους Άνδρες-Γυναίκες την πρωτιά στα πανελλήνια και διασυλλογικά πρωταθλήματα των μικρών αγωνιστικών κατηγοριών.
Η έρευνα αυτή μας έδειξε την σημαντικότητα της πορείας των αθλητών-αθλητριών για δέκα χρόνια μέσα από την παρακολούθηση και καταγραφεί πέντε χρονικών περιόδων μίας επταετίας για κάθε μία, για κάθε αγώνισμα και κάθε αθλητή-αθλήτρια ξεχωριστά Αυτή η μελέτη συνεχίζει την έρευνα την οποία προηγούμενες έρευνες ξεκίνησαν. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι σημαντικά για να βοηθήσουν και άλλες έρευνες που μπορεί να γίνουν μελλοντικά. Επιπροσθέτως, η μελέτη αυτή μαζί με άλλες μελέτες, ελπίζω, θα βοηθήσει επαγγελματίες, προπονητές, παράγοντες, για να δώσουν συμβουλές, να ψάξουν, να βρουν και να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με την βελτίωση του συστήματος αξιολόγησης για αυτές τις ηλικίες. Αν θα αλλάξει το σύστημα αξιολόγησης, θα αλλάξει ριζικά και ο τρόπος προπόνησης των παιδιών αυτών από τα σωματεία και τους προπονητές τους. Μπορεί να γίνει η μεγάλη αλλαγή τα επόμενα δέκα χρόνια;
Προτάσεις
Θα πρέπει να εφαρμοστούν προγράμματα αθλητικά για κάθε ηλικία (KID’S ATHLETICS), όχι μόνο στον σύλλογο, αλλά και στα σχολεία. Πολλοί αθλητές-αθλήτριες τα παρατάνε όταν έρχονται οι εξετάσεις ακριβώς επειδή 1) δεν μπορούν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και τραυματίζονται και 2) δεν υπάρχει κίνητρο και ενδιαφέρον από κανέναν σε σχέση με άλλες πιο καλά οργανωμένες χώρες σε επίπεδο ακαδημαϊκό και αθλητικό.
Επίσης θα πρέπει να αλλάξει το σύστημα αξιολόγησης της ομοσπονδίας για τις μικρές αγωνιστικές κατηγορίες, όπου να αξιολογείται ο αριθμός των παιδιών που πιάνουν τα όρια για την συμμετοχή στο διασυλλογικό και το πανελλήνιο και όχι η πρωτιά όπως είναι σήμερα…

Βιβλιογραφία

Κέλλης, Σ. (1988).Οργάνωση του Κλασικού Αθλητισμού στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικά Γνωρίσματα των Αθλητών Στίβου. Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη.
Martin, D., Juger, N.,Ostrowski, Cr., Claus, R. (2004). Metodologia General del Entrenamiento Infantil y Juvenil. Barcelona:Editorial Paidotribo.

Σαρασλανιδης, Π. (2008). Έρευνα Μακροχρόνιας Πορείας Ελλήνων Αθλητών Στίβου – υπεβλήθη στον ΣΕΓΑΣ

Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (1997). Οι Καλύτεροι του 1997. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (1998). Οι Καλύτεροι του 1998. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (1999). Οι Καλύτεροι του 1999. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2000). Οι Καλύτεροι του 2000. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2001). Οι Καλύτεροι του 2001. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2002). Οι Καλύτεροι του 2002. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2003). Οι Καλύτεροι του 2003. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2004). Οι Καλύτεροι του 2004. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2005). Οι Καλύτεροι του 2005. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2006). Οι Καλύτεροι του 2006. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σ.Ε.Γ.Α.Σ. (2007). Οι Καλύτεροι του 2007. Κλειστός και Ανοικτός Στίβος. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Soulas, D. (2002). Las Cualidades y Cantidades Características del Entrenamiento a Alto Nivel en Medio
Fondo y Fondo. Atletismo Espanol, 547, 3-57.
Soulas, D. (2004). Las Cualidades y Cantidades Características del Entrenamiento de Alto Nivel en Maratón. .Αtletismo Εspanol, 565, 54-55.
Σούλας, Δ. (1999). Προτάσεις για τη Νέα Δομή των Δρόμων Ημιαντοχής-Αντοχής στην Ελλάδα. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σούλας, Δ. (2005). Προτάσεις για την Καλύτερη Οργάνωση των Δρόμων Ημιαντοχής-Αντοχής στην Ελλάδα. Αθήνα: ΣΕΓΑΣ.
Σούλας, Δ., Μάνου, Β., Βουτσελάς, Β., Παπανικολάου, Ζ., Κρητικός, Αλ., Γρατσάνη, Π., Κοντονάσιος, Λ. (2009). Οι Δρόμοι Ημιαντοχής- Αντοχής και του Βάδην στην Ελλάδα την Τετραετία 2006-2009. Υπό δημοσίευση στο περιοδικό Οργάνωση και Διοίκηση του Αθλητισμού.
Σούλας, Δ., Μάνου, Β., Βουτσελάς, Β., Παπανικολάου, Ζ., Κουτσιώρας, Ι., Σαρασλανίδης, Π., Μασλίγκα, Ε. (2009). Η Πρόωρη Εγκατάλειψη των Αθλητών των Δρόμων Ημιαντοχής και Αντοχής στην Ελλάδα.

3 Comments

  1. Γιάννης Ευσταθίου

    4 Ιουλίου 2013 at 12:58

    Αλλά μια εξαιρετική εργασία, η οποία δεν πρέπει να μείνει επίσης αναξιοποίητη…

  2. Δόσης Θοδωρής

    4 Ιουλίου 2013 at 14:01

    Πολύ καλά τα στοιχεία και κατατοπιστικά.

    Φανταστείτε όμως ο ερευνητής να είχε στην διάθεση του και τους ετήσιους προπονητικούς προγραμματισμούς που εκπόνησαν οι μικροί αθλητές στην κρίσιμη ηλικία των 16-17 χρονών.

    Να υπήρχε δηλαδή τράπεζα πληροφοριών στην Ομοσπονδία με ακρίβεια στοιχείων (προπονητικά περιεχόμενα και μέσα, τι δηλαδή κάνανε τις ώρες που βρισκόντουσαν στο γήπεδο, ποσότητα, ένταση,κλπ ).

    Κατα την προσωπική μου άποψη τότε και μόνο τότε θα βγάζαμε συμπεράσματα αξιόπιστα και θα μπορούσαμε να χαράξουμε εθνικό σχεδιασμό με σίγουρα θετικά αποτελέσματα στο μέλλον.
    Οπότε ….
    δώστε χώρο στην οργάνωση και την επιστήμη της προπονητικής.

    Υποχρεώστε όλους τους προπονητές να συμπληρώνουν όλες τις λεπτομέρειες των προπονητικών μεθόδων που χρησιμοποιούν υπογεγγραμμένα και από τους γονείς των αθλητών ως <<αληθινά και πραγματοποιήσιμα) και έχετε τα διαθέσιμα τόσο σε αθλητικούς ερευνητές όσο και σε οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο.

    Και αυτό γιατί ένας 16χρονος είναι παιδί και προστατεύεται. Όταν φεύγει από το σπίτι και πηγαίνει στο γήπεδο την ευθύνη την χάνει ο πατέρας του και την αναλαμβάνει ο προπονητής του.
    Μετά τα 18 χρονών κάντε ότι θέλετε και μην δημοσιοποιήτε τίποτε. Χρησιμοποιήστε όποια μέθοδο σας φωτίσει ο θεός….αλλά μεχρι τα 17 έχουμε υποχρέωση να προφυλλάσουμε τουλάχιστον τα αυτονόητα.
    Οι προπονητές που καθοδηγούν και σχεδιάζουν ….το σωστό (επιστημονικά) δεν έχουν να βοβηθούν τίποτε!!!!!

  3. Notis

    4 Ιουλίου 2013 at 14:38

    Σεμηναρια ΣΕΓΑΣ 2007 Venduro
    ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΩΝ ΣΕ ΟΤΙ
    ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΝΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ
    ΑΘΛΗΤΩΝ
    Αναφέρει:
    1 Το παιδί είναι πρώτα παιδί και μετά αθλητής.(για μένα το κυριότερο)
    2 ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ ΗΠΡΩΙΜΗΕΞΕΙΔΙΕΚΥΣΗ-ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ
    ΠΠ/Α-ΠΚ/
    3 ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΞΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
    4 Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΩΝ
    Ποσοι τα εφάρμόζουν?

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>